Lumari (Reçani)
Shtrihet në një luginë, rreth 4 km në lindje të Therandës. Është vendbanim i tipit të grumbulluar.
Sipërfaqja: 678 ha, 69 ari, 04 met. katror.
Lagjet më kryesore në këtë vendbanim janë: Veselaj, Hasanaj dhe Fetaj.
Është vendbanim i vjetër antik i Rrafshit të Dukagjinit. Në veri të fshatit në vendin e quajtur Zhvina është gjetur një qyp i madh. Për vjetërsinë e fshatit dëshmojnë edhe Mikrotoponimet e ruajtura në fshat, p.sh. Varrezat e Latinëve, Gjinovishtë (Gjini), Burbesh (Arb-nesh), Shibuti (Shën Buti), Kiliqishtë (Kili), Bluda e Palit etj.
Në arat e fshatit të quajtura Rrafshi është gjetur një vazë e madhe dhe enë të qeramikës. Në hyrje të fshatit ekziston një kishë e vjetër iliro-romake, në të cilën është i vizatuar një mozaik i diellit. Mirëpo, kishën e përvetësuan më vonë serbët. Ekzistojnë varreza të moçme përmbi kishë.p) Në dokumentet e shkruara përmendet në kartën e Car Dushanit të vitit 1348 dhënë manastirit të shënjëtorëve Grabriel dhe Mihaj afër Prizrenit.
Në relacionin e Gërgur Mazrekut rreth 1671 përmendet fshati Reçan që ende ishte i banuar me popullatë krishtere shqiptare (8 pcrsona).
Serbët të quajtur rajë këtu vijnë nga Dvorani, Mushtishti, Muhlani dhe një familje është më e vjetër - Bllagojeviqët.
Si vendbanim me emrin Raçan, përkatësisht Reqan është i regjistruar në sallnamet e Vilajetit të Kosovës të vitit 1893 (1311 h), të vitit 1896 (1314 h) dhe të vitit 1900 (1318 h).
Gjatë Mbretërisë së Jugosllavisë, nga ky fshat duke iu falënderuar Rizah Dautit, i cili ishte krah i Ramë Bllacës, banorët e këtij fshati nuk u shpërngulën në Turqi e gjetiu. Në këtë vendbanim ka jetuar dhe vepruar pleqnari i njohur Mehmet Reçani, i njohur edhe për anekdota.
Shënimet statistikore:
në vitin 1871 kishte 17 shtëpi (10 shqiptare, 7 serbe);
në vitin 1905 - 19 shtëpi shqiptare e 9 serbe;
sipas regjistrimit të vitit 1913 - 327 banorë;
në vitin 1918-29 shtëpi me 244 banorë (23 shtëpi shqiptare me 198 banorë dhe 6 shtëpi serbe me 49 banorë);
sipas regjistrimit të vitit 1921 - 29 shtëpi me 220 banorë;
në vitin 1948 - 46 shtëpi me 363 banorë;
në vitin 1953 - 53 shtëpi me 421 banorë;
në vitin 1961 - 67 shtëpi me 524 banorë (409 shqiptarë, .112 serbë, 3 të tjerë);
në vitin 1971 - 77 shtëpi me 706 banorë 1(552 shqiptarë, 153 serbë, 1 të tjerë);
në vitin 1981 - 99 shtëpi me 918 banorë, (730 shqiptarë, 188 serbe).
Sipas regjistrimit serb të vitit 1991 kishte 180 banorë serbë.
Banorët shqiptarë e bojkotuan regjistrimin.
Para luftës së viteve 1998-99, fshati kishte 147 shtëpi me 1260 banorë shqiptarë dhe 26 shtëpi serbe. Sipas shënimeve të Kuvendit Komuna në vitin 2000 kishte 1470 banorë. Fshati nga forcat serbe digjet në ofensivën e shtatorit të vitit 1998 dhe në ofensivën e marsit të vitit 1999. Popullata strehohet kryesisht në malet e Budakovës e Llanishtit, ndërsa një pjesë vendoset në Shqipëri. Nga 147 shtëpi, vetëm 1 nuk është djegur. Janë dëmtuar edhe shumë objekte ndihmëse e përcjellëse, shkolla dhe xhamia e fshatit. Në luftë kundër armikut serb ranë 4 dëshmorë dhe janë vrarë dy banorë të tjerë. Një person është i zhdukur.Theranda Info
Popullsia: 80.460 banorë
Dendësia: 224 banorë/km2
Shtypja Atmosferike: 959 mb
Shpejtësia e Erës: 25-30 m/s
Lartësia Mbidetare: 420 m
Temperatura Max.: 370C
Temperatura Min.: -160C
Aeroporti Prishtinë: 50 km
Porti Detar Durrës: 240 km
Kodi Postar: 23000
Shteti: Kosova

















Komentet